Талак маселеси

Алла Таала жубайларга бири бирин сүйүп урматтап, тынчтыкта, бири бирине жакшы мамиле кылып жашоого өкүм кылган. Бирок, биргелешип жашоонун сыноолорун жана кыйынчылыктарын жубайлардын бардыгы эле көтөрө бербейт.  Жубайлардын ортосунда ар дайым эле сүйүү жана өз ара түшүнүшүү боло бербейт жана көпчүлүк учурда биргелешип жашоого мүмкүн болбой ажырашуудан башка арга калбай калат. Мындай учурда Ислам шариятында ажырашуу каралган. Ажырашуу үчүн эркек өзүнүн аялына талак берет. Бул учурда эркек талакты берүүчү, ал эми аялы талакты алуучу сыпатында  болот.

Ажырашуу кантип иш жүзүнө ашырылат?

Күйөөсү аялына ажырашуу сөзүн айтат, мисалга: “Мен сага талак бердим же мен сени менен ажыраштым, же сен ажыраштың ж.у.с.”  деген сөздөрдү бир эле жолу айтат. Мына ушул сөздөр айтылган соң жубайлардын ортосунда нике бузулат жана талак түшөт. Мындайча айтканда, шарият боюнча  бир талак түшөт. Ажырашуу үчүн ушул сөздөр же бир жолу айтса жетиштүү. Күйөөсү үч талакты чогуу айтпоосу керек, аялы да үч талак бер деп талап кылбоосу зарыл. Анткени үч талакты чогу айтып салса, анда үч талак түшүп, кайрадан нике жаңыртууга таптакыр болбойт. Ошондуктан үч талакты айтудан сатанып этият болуу зарыл.

Талак берүүнүн туура эмес жолу

Талакуль-бидъат – талактын бул түрү тыюу салынган, туура эмес жол менен талак берүү жана күнөө болуп эсептелет. Бул учурда канча талак айтса ошончо талак түшүп калат. Талактын бул түрүнүн ар кандай варианттары бар:

1. Бир учурда үч же эки талак берүү, мисалы; сага үч талак бердим же сага талак, талак, талак бердим, деп талак сөзүн үч жолу айтуу.

 2. Бир учурда эки талак айтуу мисалы; сага эки талак бердим же сага талак бердим, талак бердим деп талак сөзүн эки жолу айтуу; 

3.Үч талакты же эки талакты  бир тазалыктын ичинде бир сөз менен берүү, аялдын айыз учурунда талак берүү. Бул учурда айткан талагы талак болуп эсептелет жана берген адам күнөөкөр болот.

Талак  маселесиндеги туура эмес түшүнүктөр.

Азыркы учурда талак боюнча кенири таралган жаңылыштыктар бар. Дин маселелери боюнча адеп-ахлактык тарбиянын начардыгы жана сабатсыздык талак жөнүндө туура эмес түшүнүккө алып келүүдө. Төмөндө ошолордун кээ бирөөлөрүнөн мисал келтире кетебиз.

Туура эмес түшүнүк: Адамдар   талак сөзүн үч жолу айтмайынча  талак түшпөйт деп эсептешет. Бул жубайлардын кайрадан некелешүүсүнө таптакыр мүмкүндүк бербей турган туура эмес ката түшүнүк. Бул ачык адашуу. Аялы күйөөсүнөн үч жолу талак айтуусун талап кылуусу же күйөөсү үч талакты бир сөз менен бир мезгилде берип салуусу менен  үч талак түшүп калат. Натыйжада жубайлар кайра никени жаңыртып бирге  жашоого таптакыр жол калбай калат.

Туура эмес түшүнүк: Кээ бир эркектер талакты күнүмдүк турмушта эрди катын урушканда аялын сөгүүчү же урушуучу сөз катары колдонуп жүрүшөт. Аял эркек уруша кетсе же кызганганда же кимдир бирөөгө өчөшүп дароо эле үч талакты берип салуу туура эмес. Бул учурда үч талак түшүп, кайра жарашууга болбой калат. Ажырашуу үчүн бир талак жетиштүү, үч талак берүү зарыл эмес. Аллах Таала эркекти эрктүү, аялга караганда күчтүү, сабырдуу  деп талактын тизгинин эркекке берген. Ошондуктан эркектер эрктүү, сабырдуу болуп шарияттын маселелерин окуп, үйрөнүп талак сөзүнө этият болуулары зарыл.   

Туура эмес түшүнүк: Адамдар ачык сөздөр менен талак айтканда,  ажырашуу ниети болбосо эч кандай талак түшпөйт деп эсептешет. Бул дагы ачык адашуу, анткени жогоруда белгиленип кеткендей, ачык талактын түшүүсү үчүн ниет милдеттүү шарт болуп эсептелбейт. Берилген талак айтылуусу менен күчүнө кирет.

Туура эмес түшүнүк: Көптөрү талак күнөө жана бул сөздөрдү таптакыр айтууга болбойт деп ойлошот.  Бирок бул андай эмес. Талак бул жакшы амал эмес, бирок, олуттуу себептер болсо ажырашуу (талак) күнөө болуп эсептелбейт, кээ бир учурларда ал сунуш кылынуусу да мүмкүн. Албетте, эч кандай себеби жок талак берүү, бул аялына зулумдук кылууга жатат. Талактын оң да терс да жактарын туура түшүнүү керек. Туура чечим кабыл алуу үчүн илимдүү адамдарга (аалымдарга) кайрылуу зарыл.